Hiroshima herdenking en actie tegen (nieuwe) kernwapens

Op het Spui in Amsterdam werd maandag herdacht dat precies 73 jaar geleden op 6 augustus 1945 een allesverwoestende atoombom op Hiroshima viel. De bom werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog afgeworpen door een Amerikaans vliegtuig. Volgens een in 2004 afgerond onderzoek van de stad Hiroshima kostte de bom in totaal 237.000 mensen het leven. Op 9 augustus volgde een atoombom op Nagasaki. Door het slechte zicht kwam de bom op 3 mijl van het doel terecht, waardoor er aanzienlijk minder doden en gewonden vielen.

De herdenking en actie tegen (nieuwe) kernwapens werd georganiseerd door het Amsterdamse Jeannette Noëlhuis. Deze leefgemeenschap, ontstaan vanuit de Catholic Workerbeweging in de Verenigde Staten, wil dat kernwapens afgeschaft worden. Nu de VS rond 2020 de kernwapens in Nederland wil vervangen door een modernere versie, vinden zij de tijd aangebroken om definitief afscheid te nemen van de kernwapens die zich op vliegbasis Volkel bevinden.

Als extra reden om nu te stoppen met kernwapens noemt het Jeanette Noëlhuis de grotere precisie van de nieuwe kernwapens, waardoor de drempel om ze te gebruiken verlaagd wordt.

 

Risico van een kernoorlog

Een aantal keren stond de wereld door een computerfout of valse waarschuwing op de rand van een atoomoorlog. Een ander groot risico vormt de verslechterde relatie tussen de Verenigde Staten en Rusland.

Amerika en Rusland bezitten elk ongeveer evenveel kernwapens, samen bezitten ze meer dan 90% van alle kernwapens in de wereld. Tijdens de Koude Oorlog waren de VS en toen nog de Sovjet-Unie elkaars grootste tegenstanders. Toen in 1989 de Berlijnse Muur viel was de stemming dan ook euforisch en leek ook het afschaffen van kernwapens dichterbij te komen.

De NAVO onder leiding van de VS bleef zich echter ook na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie uitbreiden en troepen opbouwen aan de grenzen van Rusland, waardoor Rusland zich zeer bedreigd voelt. Omdat Rusland qua conventionele bewapening geen partij is voor de NAVO, kan Rusland zich alleen maar meten met het Westen met zijn nucleaire mogelijkheden, waardoor het risico van een atoomoorlog groot is.

 

Verbod op kernwapens

Vrijdag 7 juli 2017 stemden in het kader van de Verenigde Naties 122 landen voor een verbod op kernwapens. De kernmachten waren geen van allen aanwezig. Ook NAVO landen die zelf geen kernwapens bezitten gingen onder druk van de VS niet naar de vergadering in New York. Tegendruk van de Tweede Kamer leidde tot het wel gaan van de Nederlandse delegatie. Nederland stemde als enige van de aanwezige landen tegen.

Toch lijkt er een verandering komende in Nederland. Uit een onderzoek van het Rode Kruis bleek dat 85% van de Nederlanders vindt dat de Nederlandse overheid een internationaal verbod op kernwapens moet tekenen. En in het regeerakkoord 2017-2021 staat: “Het kabinet zet zich, binnen het kader van de bondgenootschappelijke verplichtingen, actief in voor een kernwapenvrije wereld, gezien de grote risico’s van proliferatie van deze wapens.”

Ook de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede 2017 aan de internationale anti-kernwapen organisatie ICAN is mogelijk een teken dat er een verandering gaande is. Reden genoeg om het momentum te pakken en in actie te komen.  Inmiddels hebben meer dan 50 landen het VN verdrag geratificeerd, waardoor het in werking is getreden.

In de praktijk is er helaas nog niets veranderd, maar het verdrag wordt wel gezien als een belangrijk punt op de route naar werkelijke afschaffing van kernwapens.